5 niebezpiecznych oszustw na rynku nieruchomości i jak ich uniknąć

Oszuści polują jednak nie tylko na sprzedających, ale i na kupujących. Spektrum oszustw obejmuje fałszywe ogłoszenia, wyłudzenia zaliczek i kradzież danych osobowych w sieci. Dość powiedzieć, że tylko w 2024 roku w samym USA straty z oszustw tego typu przekroczyły 170 milionów USD.

Skala problemu jest więc ogromna i dotyczy niestety również dynamicznego rynku nieruchomości w Polsce. Poniżej opiszę 5 najczęstszych oszustw, czyhających na osoby sprzedające, kupujące, najmujące lub wynajmujące nieruchomości.

Fałszywe ogłoszenia sprzedaży lub wynajmu

Oszustwo polega na publikacji atrakcyjnych ogłoszeń sprzedaży lub wynajmu mieszkań, lub domów. Są to oczywiście ogłoszenia fałszywe, które wyróżniają się zaniżonymi cenami lub bardzo korzystnymi warunkami w celu przyciągnięcia jak największej liczby chętnych.

Na ogół są w nich wykorzystane skradzione zdjęcia prawdziwych nieruchomości i podkoloryzowane opisy, przez co mogą wydawać się wiarygodne. Od zainteresowanych wyłudzane są najczęściej przedpłaty, kaucje, zadatki lub zaliczki za rezerwację lokalu. Po uzyskaniu środków rzekomi najmujący znikają bez śladu, a poszkodowani zostają bez pieniędzy i bez mieszkania.

Kiedy indziej oszuści wyłudzają dane, np. poprzez wykorzystanie fikcyjnego formularza zgłoszeniowego. Oczywiście trzeba w nim zawrzeć dane wrażliwe, takie jak szczegóły finansowe lub skany dowodu. Są one następnie wykorzystywane do kradzieży tożsamości.

Jak się uchronić:

• Weryfikuj oferty i właściciela,
• Nie płać „w ciemno”.
• Badaj wiarygodność ogłoszenia.

Pseudo-pośrednicy i mieszkania-widma

Wyraźnie bardziej wyrafinowana wersja powyższego oszustwa. W tym wypadku oszust wkłada więcej pracy, zakładając fikcyjne biuro nieruchomości. Niekiedy wynajmuje do tego pomieszczenie biurowe i prowadzi profesjonalnie wyglądające strony w Internecie oraz profile w mediach społecznościowych.

Następnie wystawia na nich oferty sprzedaży mieszkań i domów, których właścicielem w rzeczywistości nie jest lub które w ogóle nie istnieją. Potencjalni kupcy zazwyczaj mogą tylko zobaczyć jakąś wynajętą nieruchomość, która ma służyć jako punkt odniesienia lub „wzór”. Następnie oszust podpisuje umowy z wieloma chętnymi na sprzedaż tego samego lokalu, pobierając przy tym zaliczki (na ogół bardzo wysokie).

Potencjalne zyski oszustów z tego typu procederu często liczone są w setkach tysięcy, a nawet milionach złotych. Na ogół oszust nagabuje kolejne ofiary aż do momentu, w którym ktoś zorientuje się, że ma do czynienia z przekrętem na dużą skalę.

Jak się uchronić:

• Sprawdzaj pośredników,
• Bądź ostrożny z zaliczkami,
• Monitoruj grupy i fora.

Phishing i oszustwa przy płatnościach

Innym typem oszustw na nieruchomościach są cyberoszustwa, które polegają na przechwyceniu lub manipulowaniu płatnościami przy transakcjach mieszkaniowych. W tym wypadku oszust może podszyć się pod notariusza, dewelopera lub agenta przy finalizowaniu zakupu nieruchomości i wysłać e-mail z fałszywymi instrukcjami do realizacji przelewu.

Oszuści tworzą adresy e-mail, które przypominają adresy mailowe kontrahentów, a następnie czekają aż do uzyskania informacji o planowanej transakcji. Gdy już będą wiedzieć, kiedy ma dojść do transakcji i znają szczegóły zakupu, wysyłają wiadomość do swojej ofiary, w której zazwyczaj informują o zmianie numeru konta w ostatniej chwili. Niestety, bardzo wielu kupców działających pod wpływem stresu łapie się na ten haczyk.

Inne oszustwa phishingowe na rynku nieruchomości to fałszywe strony płatności lub banku. Potencjalna ofiara otrzymuje wiadomość z linkiem do opłacenia kaucji lub taksy i wchodzi na stronę przypominającą bankowość internetową. Tam podaje swoje dane do logowania, które wpadają w ręce oszustów.

Jak się uchronić:

• Zachowaj procedury bezpieczeństwa,
• Uważaj na podejrzane wiadomości,
• Sprawdzaj dokładnie adresy e-mail nadawcy,
• Stosuj dwuetapowe potwierdzenie.

Podszywanie się pod właściciela nieruchomości

W tym wypadku, dla odmiany, przestępca udaje właściciela nieruchomości i stara się je wynająć lub odsprzedać niczego nieświadomym ofiarom. Częstszy scenariusz dotyczy wynajmu. Oszust wynajmuje lokal jako jego najemca bez zgody jego prawowitego właściciela, a następnie podnajmuje go osobom trzecim. Na ogół pobiera za to czynsz za kilka miesięcy z góry. Nowi wynajmujący dowiadują się o tym, że zostali oszukani, dopiero gdy pojawi się u nich prawdziwy właściciel.

Oszustwa na sprzedaż nieruchomości są trudniejsze, przez co zdarzają się znacznie rzadziej, co wynika z faktu, że przy akcie notarialnym sprawdzana jest tożsamość sprzedawców i kupujących. Bywały jednak sytuacje, w których oszuści posługiwali się świetnie podrobionymi dokumentami przy sprzedaży nienależącej do nich nieruchomości.

Jak się uchronić:

• Sprawdzaj księgę wieczystą i dokumenty,
• Zachowaj czujność przy wynajmie,
• Ubezpiecz się na wszelki wypadek.

Bezpieczne transakcje online – zadbaj o anonimowość i ochronę połączenia

Wiele z opisanych powyżej oszustw odbywa się za pośrednictwem Internetu. W niektórych z nich ofiary otrzymują phishingowe e-maile, są przekierowywane na fałszywe strony lub ich dane wrażliwe wyciekają z różnego rodzaju portali.

Narażone są również osoby łączące się z sieciami publicznymi, np. z Wi-Fi w kawiarni przy realizacji transakcji finansowych. Jeśli nie wiedzą, jak korzystać z VPN do zabezpieczania swoich połączeń, narażają się na ataki typu MITM, oprogramowanie typu malware czy podsłuchy na swoim ruchu sieciowym.

Jeśli nie chronimy się odpowiednio przy łączeniu z siecią publiczną, wysyłając drogą mailową wrażliwe dokumenty lub logując się do serwisów ogłoszeniowych, przy okazji możemy nieświadomie udostępniać swoje informacje. Dobry software VPN może się tutaj okazać kluczowy.

Jak się uchronić:

• Korzystaj z programów VPN i chroń swoje połączenie.
• Dbaj o sprzęt i oprogramowanie. Aktualizuj regularnie.
• Silne hasła i uwierzytelnianie.

Jak kupować i wynajmować nieruchomości bezpiecznie online i offline?

Niezależnie od tego, czy jesteś najemcą, wynajmującym, sprzedawcą czy kupującym – zawsze powinieneś zachowywać ostrożność. Na rynku, na którym stawką są niemałe kwoty, najlepszą bronią przeciwko oszustom jest zachowanie czujności i zdrowego rozsądku. Jeśli więc oferta wydaje się zbyt atrakcyjna, najpewniej nie jest też prawdziwa.

Zawsze sprawdzaj wiarygodność ofert i osób z ogłoszenia; czytaj uważnie umowy i nie daj wywrzeć na sobie presji czasowej. Oszuści czekają na Twój błąd. Zabezpiecz się więc odpowiednim know-how oraz wysokiej jakości oprogramowaniem VPN i zrealizuj swoje marzenia mieszkaniowe bezpiecznie i bez przykrych niespodzianek.